Những cây vừa làm kiểng, thực phẩm và thuốc chữa bệnh

Cây lẻ bạn, lộc vừng, xương khỉ hay đinh lăng là cây thuốc chữa được nhiều loại bệnh thường gặp như ho, bong gân, đau nhức, lợi tiểu. Những loại cây này dễ sống nên có thể trồng rộng rãi trong vườn nhà.

Cây lẻ bạn 

flick-2370-1437088276.jpg

Loại cây có tên khoa học Tradescantia discolor L’Her  thuộc họ Thài lài. Ảnh: Flick.

Là loại cây không phân nhánh, cao khoảng 30-40 cm, lá có hai màu, mặt trên màu lục, mặt dưới có màu tía, hoa có lá đài, có 3 cánh.

Theo lương y Nguyễn Đức Nghĩa, ủy viên Ban chấp hành Hội dược liệu TP HCM, hoa lẻ bạn có vị ngọt, nhạt, tính mát và có tác dụng thanh nhiệt, chữa ho. Cả hoa và lá đều làm vị thuốc ho cho người lớn và đặc biệt là  trẻ con. Lấy ba lá hoặc 10 búp bông. Bỏ thêm trái tắc nhỏ, chưng với chút đường phèn hoặc hấp cách thủy khoảng 10-15 phút cho có vị ngọt dịu chữa ho và viêm phế quản cấp hiệu quả. Nấu xong, để nguội, uống mỗi ngày 2-3 lần cho đến khi dứt ho hẳn. Trên thực tế, có nhiều dược liệu có thể chữa ho nhưng nhược điểm là đắng nên trẻ không chịu uống hoặc bị sặc, ói. Ưu điểm của cây lẻ bạn là dễ tìm, dễ trồng, lá không có vị đắng, dễ sử dụng.

Lá lẻ bạn được sử dụng như thực phẩm, có thể rửa sạch, xào với thịt bò. Bông cây lẻ bạn có thể bóp gỏi và là một món ăn khá ngon miệng.

Cây được làm cảnh ở nhiều nơi, trong nhà, trong công viên, đường phố.

Cây xương khỉ

cay-JPG-8732-1437088276.jpg

Cây xương khỉ có tên khoa học Clinacanthus nutans B thuộc họ Ô rô. Ảnh: Flick.

Cây xương khỉ, vùng Đông Nam Bộ gọi là cây bìm bịp dạng bụi mọc trườn có thể cao đến 3 m, lá nguyên có cuống ngắn, phiến lá hình mác hay thuôn, hoa màu đỏ hồng đẹp mắt. Cây bìm bịp làm cảnh, hoa màu đỏ hồng, rủ xuống ở ngọn; tràng hoa có hai môi, môi dưới có 3 răng; bao phấn vàng xanh, quả hình trùy dài khoảng 1,5cm, cuống ngắn, chứa 4 hạt.

Chữa lở miệng do nhiệt: Lá mảnh cộng tươi, rửa sạch, để ráo, thêm chút nước sạch, giã nát, lọc lấy nước, ngậm và nuốt dần trong ngày. Lá cây bìm bịp là vị thuốc khi giã nát xào giấm hoặc rượu  với một ít muối tinh giúp bó bị trật khớp, bong gân hết đau nhức hiệu quả. Lương y Nghĩa cho biết, liều dùng trong cơ thể : 4 – 12 gram / ngày, dùng bó ngoài thì tùy vị trí mà sử dụng liều lượng cho phù hợp.

Lá non có thể dùng nấu canh ăn. Lá khô có mùi thơm đặc trưng, như mùi cơm nếp, nên thường dùng để ngâm bột gạo nếp, làm bánh. Ngoài ra, lá bóp gỏi, nấu canh với cá hoặc thịt đều được.

Cây thường mọc hoang ở hàng rào, bờ bụi nhiều nơi và cũng thường được trồng ở vườn nhà làm kiểng vì hoa đẹp.

Cây lộc vừng

viet-q-1958-1437088277.jpg

Lộc vừng có tên khoa học Barringtonia actuangula L, thuộc họ Lộc vừng. Ảnh: Flick

Hoa và vỏ cây nấu lên uống có tác dụng chữa đau bụng, tiêu chảy hiệu quả. Lá lộc vừng thu hái quanh năm, cạo bỏ lớp bần bên ngoài, rửa sạch thái phiến, phơi hoặc sấy khô được dùng làm thuốc chữa đau bụng, tiêu chảy, sốt, do vỏ chứa nhiều chất tannin. Liều dùng 4-12 gram mỗi ngày.

Lá non có thể bóp gỏi hoặc cuốn với bánh tráng phơi sương.

Lộc vừng, còn gọi là chiếc hay lộc mưng, có thân và gốc đẹp, hoa thường màu đỏ, khi nở có hương thơm, được dùng làm cây cảnh.

Cây đinh lăng

flick-1-8421-1437088277.jpg

Loại cây với tên khoa học Polyscias fruticosa L, thuộc họ Nhân sâm. Ảnh: Flick.

Rễ đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát làm thuốc bổ, lợi tiểu, cơ thể suy nhược gầy yếu. Điều đặc biệt là tất cả các bộ phận của cây đinh lăng, từ thân cành lá cho đến toàn bộ rễ và vỏ cây đều có thể chế biến thành thuốc.

Theo lương y Nghĩa, toàn bộ lá nấu với nước, uống chữa nám, mụn, uống một thời gian da dẻ sẽ láng mịn. Với những người suy nhược, kiệt sức thì loại cây này có thể giúp tái tạo hồng cầu, chống lão hóa. Đinh lăng là vị thuốc rất lành tính, có thể dùng quanh năm mà không thấy tác dụng phụ. Rễ đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, nước sắc rễ đinh lăng có tác dụng làm tăng sức dẻo dai của cơ thể. Nhiều người sử dụng rễ cây đinh lăng để ngâm rượu thuốc uống với liều lượng phù hợp để chữa nhức mỏi, đau lưng. Liều lượng dùng là lá tươi 100 gram/ngày , lá khô 10–20 gram/ngày  và rễ 12–50 gram/ngày là hợp lý.

Là thực phẩm, lá đinh lăng có thể làm gỏi với xoài hay ăn với tré, nem mùi vị ấn tượng.

Cây đinh lăng được một số gia đình trồng trong chậu và vườn nhà để làm cảnh.

Theo VNEXPRESS

Loading...